Święto Ulicy Warszawskiej w Centrum im. L. Zamenhofa

Zapraszamy do wspólnej celebracji święta niepowtarzalnego fragmentu Białegostoku! ŚWIĘTO ULICY WARSZAWSKIEJ 5 września 2026, godz. 10:00-17:30 Centrum im. Ludwika Zamenhofa (Białostocki Ośrodek Kultury), ul. Warszawska 19 wstęp wolny W ramach Święta Ulicy Warszawskiej zapraszamy do odwiedzenia Centrum im. Ludwika Zamenhofa! Tego dnia przygotowaliśmy dla Was różnorodny program, dzięki któremu będzie można lepiej poznać zarówno historię naszej ulicy, jak i Białegostoku. W programie m.in. zwiedzanie wystaw, oprowadzania oraz dyskusja poświęcona ulicy Warszawskiej oraz Narodowe Czytanie „Dziadów” Adama Mickiewicza w esperancie (z polskimi napisami). Na najmłodszych czeka natomiast Sala Gier i Zabaw! PROGRAM 11:00 | oprowadzanie autorskie po wystawie Piotr Rogaliński: Nie-zabawki 12:30 | oprowadzanie po wystawie Białystok młodego Zamenhofa 15:00 | Narodowe Czytanie w esperancie: „Dziady” Adama Mickiewicza 16:00 | dyskusja Przestrzeń, ludzie, sąsiedztwo. Porozmawiajmy o ulicy Warszawskiej 10:00-17:30 | kreatywna przestrzeń dla dzieci Sala Gier i Zabaw 10:00-17:30 | wystawa Kristina Čepkenović Karlsen: Przestrzenie pamięci i wyobraźni 10:00-17:30 | wystawa Piotr Rogaliński: Nie-zabawki 10:00-17:30 | wystawa Zamenhof, Kraków, esperantyści na szklanych płytkach sprzed wieku 10:00-17:30 | wystawa Białystok młodego Zamenhofa 10:00-17:30 | akcja Podziel się książką Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w programie. INFORMACJE O WYDARZENIACH Narodowe Czytanie w esperancie: „Dziady” Adama Mickiewicza Lekturą XV edycji Narodowego Czytania są „Dziady” Adama Mickiewicza. „Dziady” Adama Mickiewicza to cykl dramatów romantycznych (cz. II, IV, III oraz fragmenty I), stanowiący najważniejsze dzieło polskiego romantyzmu. Łączy w sobie motywy pogańskiego obrzędu zadusznego, fantastykę, problematykę nieszczęśliwej miłości oraz martyrologię i mesjanizm narodowy. Cała Polska czyta fragmenty tego dramatu po polsku, a my w Białymstoku czytamy go w esperancie. Dzieje się to za sprawą poetki Lidii Ligęzy z Krakowa, która przetłumaczyła to arcydzieło. Fragmenty dramatu w przekładzie na esperanto zaprezentują w formie performatywnego czytania członkowie Białostockiego Towarzystwa Esperantystów. Równocześnie z tekstem czytanym w esperancie publiczność będzie widziała na ekranie tekst w języku polskim. Przypomnimy także fakty z życia Adama Mickiewicza. Uczestnicy Narodowego Czytania w esperancie będą mogli nabyć egzemplarz świeżo wydanej książki w redakcji Tomasza Chmielika. Warto także przynieść swoje „Dziady” z domu, a na miejscu ostemplujemy je okolicznościową pieczątką, którą wydaje Prezydent RP. Organizatorzy: Białostocki Ośrodek Kultury, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego Filia nr 14 Esperanto-Libraro, Białostockie Towarzystwo Esperantystów Wydarzenie odbywa się pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. dyskusja Przestrzeń, ludzie, sąsiedztwo. Porozmawiajmy o ulicy Warszawskiej Czy ulica Warszawska odpowiada dziś na potrzeby Białostoczanek i Białostoczan? Jakich funkcji, udogodnień i rozwiązań brakuje w tej przestrzeni? Co mogłoby ułatwić codzienne życie i wpłynąć na wzmocnienie jej roli jako przyjaznej przestrzeni sąsiedzkiej? W gronie mieszkanek, mieszkańców oraz zaproszonych gości – reprezentujących lokalne instytucje, biznes i organizacje pozarządowe – porozmawiamy o potencjale tego miejsca, jego codziennym funkcjonowaniu i wyzwaniach, z którymi mierzą się osoby mieszkające i działające w tej części miasta. To czas na szczerą refleksję nad tym, jakiej ulicy Warszawskiej chcemy i jak wspólnie możemy kształtować jej przyszłość. wystawa Piotr Rogaliński: Nie-zabawki Nie-zabawki to nieoczywista i intrygująca wystawa. Autor wykorzystuje potencjał ukryty w zabawce ludowej, by prowadzić dialog ze współczesnością i poruszać tematy bliskie dorosłym odbiorcom. Na wystawę składa się ponad 50 rzeźb, instalacji i artefaktów wykonanych m.in. z materiałów takich jak drewniane belki, konary, kute elementy, fragmenty narzędzi rolniczych. Stworzone na nowo formy swą estetyką i surowością przypominają archaiczne przedmioty. Umieszczone w nowych kontekstach, poruszają ważne ludzkie problemy. To symboliczny traktat o trudach życia codziennego, miłości, samotności, śmierci i poszukiwaniu sensu życia. Prace Piotra Roglińskiego wymykają się definicjom i idealnym wzorcom: rzeźby-ludzie nie posiadają rysów twarzy, w postaciach zwierzęcych trudno rozpoznać gatunek, pojazdy w rzeczywistości nie mogą być wprowadzone w ruch. Prace te stają w opozycji do wszechobecnych dążeń do stworzenia „doskonałego człowieka w doskonałym świecie”. Są także wyrazem marzeń o lepszym i akceptującym niedoskonałość świecie. wystawa Białystok młodego Zamenhofa Wystawa Białystok młodego Zamenhofa to edukacyjna opowieść o wielonarodowym, prężnie rozwijającym się w XIX wieku mieście, w którym urodził się i spędził kilkanaście lat życia twórca języka esperanto – Ludwik Zamenhof. Odtwarzając klimat miasta z okresu pobytu w nim rodziny Zamenhofów (II poł. XIX w.) posłużono się między innymi planami Białegostoku, fotografiami, pocztówkami, dokumentami archiwalnymi czy drukami ulotnymi. Całość uzupełniono o elementy aranżacji, takie jak elementy wyposażenia domu, skrzynie, walizki i okiennice. Ekspozycja została podzielona na pewne rozdziały, które związane są z życiem codziennym Zamenhofa, m.in. jego domem rodzinnym, rynkiem w centrum miasta czy drogą do szkoły i ze szkoły. Po wystawie prowadzi nas nagrany w offie głos lektora, a w klimat dawnego Białegostoku pozwalają wczuć się dobiegające z głośników odgłosy ulicy, straganiarzy, przekupek czy zwykłych przechodniów mówiących po polsku, rosyjsku i w jidysz. Plansze z tekstami informacyjnymi są zredagowane w dwóch językach: esperanto i angielskim. wystawa Kristina Čepkenović Karlsen: Przestrzenie pamięci i wyobraźni Przestrzenie pamięci i wyobraźni to wystawa, której pierwszą część stanowi immersyjna instalacja „Pokój Wyobraźni”, tworzona przez Kristinę Čepkenović Karlsen we współpracy z matką, Stanką Čepkenović. Drugą tworzą prace powstałe na bazie rodzinnych pamiątek przywiezionych przez artystkę z Kosowa. Dawne hafty, szydełkowe serwetki i inne tkaniny zyskują w pracach Karlsen nowe znaczenie – stają się nośnikami pamięci oraz materialnym zapisem więzi z miejscem pochodzenia i bliskimi. To osobista opowieść o dziedzictwie i pamięci, która przechowuje się w przedmiotach i przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. wystawa Zamenhof, Kraków, esperantyści na szklanych płytkach sprzed wieku W kulturze esperanckiej co roku organizowane są Światowe Kongresy Esperanto (Universala Kongreso de Esperanto), podczas których odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych, dokonuje się wymiana wydawnictw, nawiązywane są znajomości. W 1912 roku w Krakowie został zorganizowany VIII Światowy Kongres Esperanto i pozostały po nim zdjęcia, a w zasadzie szklane negatywy. Wywołane i powiększone fotografie sprzed 113 lat przedstawiają Ludwika Zamenhofa i esperantystów z 30 krajów, którzy przybyli do stolicy Galicji. Utrwalone zostały rozmowy, folklor oraz grupowe zdjęcia uczestników pod pomnikiem Mickiewicza i kopcem Kościuszki. akcja Podziel się książką Podziel się książką to akcja polegająca na wymianie książek. Przyświeca jej motto, że książka żyje tyle razy, ile razy jest czytana. Przynieś książki, które już przeczytałeś lub przeczytałaś, i wymień je na inne – przyniesione przez pozostałych uczestników. Organizatorzy: Filia nr 14 KP Esperanto-Libraro, Białostockie Towarzystwo Esperantystów, Białostocki Ośrodek Kultury