O wydarzeniu
W ramach festiwalu Wschód Kultury/Inny Wymiar zapraszamy na pokaz filmowy z okazji 100. urodzin Mela Brooksa!
PRODUCENCI reż. Mel Brooks
10 lipca 2026, godz. 22:00 wydarzenie przeniesione do Kina Forum (ul. Legionowa 5) wstęp wolny
prelekcja przed filmem: Sebastian Smoliński
Roger Ebert, jeden z najbardziej znanych krytyków na świecie napisał o „Producentach”, że to jeden z najzabawniejszych filmów, jakie kiedykolwiek nakręcono. Co więcej, w tej nagrodzonej Oscarem za scenariusz, niepoprawnej politycznie komedii, chyba najczęściej w historii kina pada nazwa… BIALYSTOCK! To świetna okazja, aby przed seansem zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie typu polaroid w słynnych drzwiach producenta Maksa Bialystocka!
O jak wspaniale się ubawiłem! Springtime with Hitler, Brooks bije wszystkich, nie oszczędza nikogo. Marcin Prymas, Pełna Sala
Producenci / The Producers USA 1967, 88′ reż. Mel Brooks obsada: Zero Mostel, Gene Wilder, Dick Shawn, Kenneth Mars, Lee Meredith
Gdy inni żeglują przez życie, Białystok wpadł na rafę (Other men sail through life, Bialystock has struck a reef) Max Bialystock, „Producenci”
Max Bialystock to niegdyś wzięty, a dziś stojący na skraju bankructwa zdesperowany producent sztuk teatralnych na Broadwayu. Głównym źródłem jego dochodów są obecnie starsze panie, naiwnie wystawiające czeki na jego „przyszłe spektakle”. Życie Maksa się zmienia, gdy jego księgi podatkowe sprawdza nieśmiały, lecz bardzo zdolny księgowy Leo Bloom. Bialystock namawia Blooma do zatajenia jego oszustw finansowych. Obaj wspólnie wpadają na pomysł szybkiego i łatwego zbicia fortuny – odkrywają, że można lepiej zarobić na spektakularnej klapie niż na kasowym hicie. Jeśli po zdobyciu funduszy sztuka zejdzie z afisza natychmiast po premierze, wszystkie pieniądze trafią do ich kieszeni. Trzeba tylko szybko znaleźć najgorszą sztukę, która im to zagwarantuje…
MEL BROOKS (Melvin Kaminsky) – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser i producent, zdobywca najważniejszych nagród amerykańskiego przemysłu rozrywkowego, w swoim nagrodzonym Oscarem debiucie reżyserskim „Producenci” (1967) nazwał jedną z głównych postaci Max Bialystock. Przyjmuje się oficjalnie, że nazwisko bohatera nawiązuje do nazwy Białegostoku, a twórcy filmu chcieli w ten sposób podkreślić wkład żydowskich, w tym białostockich, emigrantów w rozwój amerykańskiego przemysłu filmowego. Takich postaci jak choćby hollywoodzki operator Boris Kaufman czy wybitny choreograf Benjamin Zemach. W niektórych publikacjach pojawia się też informacja, że to również hołd Brooksa dla miasta, z którego mogli pochodzić jego przodkowie. Jego ojciec był niemieckim Żydem z Gdańska, rodzina matki wywodziła się z Kijowa, chodziłoby więc najprawdopodobniej o jego dziadków lub pradziadków, którzy handlowali śledziami w Europie Środkowej. Co ciekawe, Mel Brooks, po zobaczeniu obrazu „Herring on a Bialy” Marka Podwala (amerykańskiego artysty mającego korzenie w Dąbrowie Białostockiej), stwierdził, że mógłby to być jego herb, bo jego protoplaści sprzedawali śledzie w Europie, a on jako dziecko uwielbiał nowojorskie białysy, pieczone przez potomków białostockich emigrantów. (Źródło: Kaufman Bros & Sistas, „Wyśniona historia kina na Podlasiu”)
Sebastian Smoliński – krytyk filmowy, amerykanista, popularyzator historii kina. Założyciel firmy Past Perfect zajmującej się dystrybucją klasyki filmowej. Współtwórca Timeless Film Festival Warsaw. Wraz z Dianą Dąbrowską prowadzi podcast Rekonstrukcja cyfrowa TVP. Wraz z Michałem Oleszczykiem nagrywa anglojęzyczny podcast „Foreign Correspondents: Deeper into Hitchcock”.
💜 Organizatorami festiwalu są: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Miasto Białystok i Białostocki Ośrodek Kultury. 💜 Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i budżetu Miasta Białegostoku w ramach projektu Wschód Kultury koordynowanego przez Narodowe Centrum Kultury. 💜 Sponsorem festiwalu jest firma STRABAG. 💜 Patroni medialni: Białystok Online, Gazeta Współczesna, Kurier Poranny, Polskie Radio Białystok, Radio Akadera, serwis Nasze Miasto.
